Depresja — kiedy smutek staje się chorobą

Według Światowej Organizacji Zdrowia w 2030 roku depresja będzie na pierwszym miejscu pośród najczęściej diagnozowanych chorób. I choć diagnostycznie nie jest chorobą, lecz zaburzeniem psychicznym, nie zmniejsza to skali cierpienia, którego doświadczają osoby leczone z jej powodu.

W zależności od objawów i skali ich nasilenia, wyróżnia się trzy rodzaje depresji: lekką, umiarkowaną i ciężką. Ze względu na przyczynę, mówi się z kolei o depresji endogennej wynikającej z uwarunkowań genetycznych, oraz o depresji reaktywnej, która jest reakcją na trudne wydarzenia i doświadczenia życiowe.

Podstawowe objawy epizodu depresyjnego

Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 do podstawowych objawów epizodu depresyjnego należą:

• utrzymujący się obniżony nastrój, niezależnie od okoliczności; poczucie smutku i przygnębienia;
• utrata zainteresowania czynnościami, które do tej pory sprawiały przyjemność, lub niemożność odczuwania przyjemności – tzw. anhedonia, poczucie zobojętnienia;
• obniżenie energii, szybsze męczenie się.

Niemniej ważne, bo znacząco wpływające na poziom codziennego funkcjonowania, są objawy dodatkowe:

• zaburzenia snu (wczesne budzenie się, problem z zasypianiem, rzadziej spanie nadmiarowe);
• myśli samobójcze;
• problemy z pamięcią, koncentracją uwagi;
• utrata wiary w siebie i/lub pozytywnej samooceny;
• poczucie winy (nadmierne, często nieuzasadnione);
• spowolnienie psychoruchowe (zdecydowanie rzadziej pobudzenie);
• zaburzenia apetytu (częściej zmniejszenie łaknienia niż zwiększenie).

Aby zdiagnozować depresję, muszą pojawić się minimum dwa objawy podstawowe i dwa objawy dodatkowe i utrzymywać się przez co najmniej dwa tygodnie.

Najbardziej skutecznym sposobem poradzenia sobie z depresją jest połączenie farmakoterapii (czyli leczeniem lekami antydepresyjnymi zapisywanymi przez lekarza psychiatrę) z psychoterapią.

Leki pozwalają przywrócić równowagę chemiczną mózgu, czego efektem jest wyciszenie i ustabilizowanie nastroju. Jednak to psychoterapia daje możliwość sięgnięcia do źródeł problemu i przyjrzenia się swojemu myśleniu i przeżywaniu, trudnościom i relacjom, czyli wszystkim tym aspektom, w których depresja tak mocno daje o sobie znać.