Przystępne omówienie objawów ataku paniki, mechanizmu lęku i tego, jak psychoterapia może pomóc odzyskać poczucie wpływu.
Czym jest atak paniki?
Atak paniki to gwałtowna fala lęku, której często towarzyszą bardzo silne objawy z ciała: kołatanie serca, duszność, drżenie, zawroty głowy, uczucie odrealnienia, napięcie mięśni, potliwość albo przekonanie, że zaraz wydarzy się coś strasznego.
Dla osoby, która doświadcza ataku paniki po raz pierwszy, objawy bywają tak intensywne, że mogą przypominać zawał serca lub inną nagłą chorobę. Dlatego przy nowych, silnych objawach somatycznych warto skonsultować się również medycznie.
Dlaczego ciało reaguje tak mocno?
Lęk uruchamia układ alarmowy organizmu. Serce bije szybciej, oddech się zmienia, mięśnie są gotowe do działania. Problem polega na tym, że ten alarm może pojawić się mimo braku realnego zagrożenia tu i teraz.
Im bardziej osoba boi się samych objawów, tym silniej może się nakręcać błędne koło: objaw — interpretacja katastroficzna — większy lęk — silniejszy objaw.
Co można zrobić w trakcie ataku?
Pomocne bywa nazwanie tego, co się dzieje: „to jest fala lęku, nie muszę z nią walczyć, ona minie”. Warto oprzeć stopy o podłogę, rozejrzeć się i nazwać kilka przedmiotów w otoczeniu. Celem nie jest natychmiastowe usunięcie lęku, ale przerwanie spirali katastroficznych interpretacji.
Niektórym osobom pomaga wolniejsze oddychanie, kontakt z chłodnym przedmiotem, skupienie uwagi na faktach albo rozmowa z kimś zaufanym. Techniki są pomocne, ale nie zastępują zrozumienia mechanizmu lęku.
Kiedy warto szukać pomocy?
Jeśli ataki paniki powtarzają się, prowadzą do unikania miejsc, podróży, spotkań albo pracy, warto skonsultować się z psychologiem lub psychoterapeutą. Szczególnie ważne jest to wtedy, gdy życie zaczyna podporządkowywać się pytaniu: „a co, jeśli atak pojawi się znowu?”.
Psychoterapia pomaga rozumieć mechanizm lęku, rozpoznawać myśli podtrzymujące panikę i stopniowo odzyskiwać poczucie bezpieczeństwa.
Najczęstsze pytania
Czy atak paniki jest niebezpieczny? Sam atak paniki jest bardzo nieprzyjemny, ale zwykle nie jest groźny. Przy nowych objawach warto jednak wykluczyć przyczyny medyczne.
Czy można mieć ataki paniki bez powodu? Subiektywnie mogą pojawiać się „znikąd”, ale często są związane z długotrwałym napięciem, przeciążeniem, stresem lub wcześniejszymi doświadczeniami.
Czy terapia pomaga? Tak, wiele osób dzięki terapii uczy się rozumieć lęk, przestaje bać się objawów i stopniowo wraca do aktywności, których wcześniej unikała.
Umów konsultację